واژه‌نامه
کلمه‌هایی که توی نقد عطرها و صفحه‌ی فروشگاه‌ها می‌بینی، به زبون ساده.
ماندگاریچقدر روی پوست می‌مونه
پخشوقتی ثابتی، تا کجا پخش می‌شه
سیاژردی که موقع راه رفتن جا می‌ذاری
این سه‌تا مستقلن: یه عطر می‌تونه کلِ روز بمونه ولی نزدیکِ پوست باشه.
- نت
- کوچیک‌ترین جزء سازنده‌ی عطر: یه بوی قابل تشخیص، مثل یه ماده توی دستور آشپزی.
- آکورد
- چند نت که بینی با هم یه بوی تازه و یکدست حسشون می‌کنه، مثل آکوردی که از چند نت موسیقی ساخته می‌شه.
- سر / قلب / پایه
- سه مرحله‌ی عطر روی پوست: اولین برداشت، شخصیت اصلی، و پایه‌ی ماندگار.
- درای‌داون (نشستن عطر)
- بوی عطر وقتی نت‌های سر رفتن، معمولاً بعد از ۳۰ تا ۶۰ دقیقه: بخشی که بیشتر روز باهاته.
- سیلاژ (رد بو)
- ردی که عطر وقتی راه می‌ری توی هوا پشت سرت جا می‌ذاره: بویی که بقیه بعد از رد شدنت حس می‌کنن.
- پخش (پروجکشن)
- اینکه بوی عطر، وقتی ثابت وایستادی، تا چه فاصله‌ای از پوستت می‌رسه. رأی‌های «پخش» توی صفحه‌ی عطرها ترکیبی از پخش و سیلاژن، پس اون‌ها رو برد کلی عطر حساب کن.
- ماندگاری
- مدتی که عطر روی پوست می‌مونه. به مواد سازنده، پوستت، هوا و تعداد پاف بستگی داره، نه فقط به غلظت.
- خانواده
- کلی‌ترین راه برای توصیف شخصیت یه عطر: گلی، چوبی، کهربایی، تازه، فوژر، شیپر، گورمند، چرمی.
- غلظت
- اینکه چقدر روغن عطر توی بطریه (پرفیوم، ادو پرفیوم، ادو تویلت، ادکلن). روی قدرت و قیمت اثر داره، ولی برای ماندگاری مواد سازنده هم همون‌قدر مهمن.
- ادو پرفیوم / ادو تویلت / ادکلن
- ادو پرفیوم (حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد روغن)، ادو تویلت (حدود ۵ تا ۱۵ درصد) و ادو کلن (حدود ۲ تا ۵ درصد). یه اسم با دو غلظت معمولاً دو فرمول متفاوته.
- پرفیوم / اکستره
- غلیظ‌ترین نوع عطر، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد روغن. معمولاً غنی‌تر و نزدیک‌تر به پوسته، نه لزوماً پرصداتر.
- فلنکر
- نسخه‌ی فرعی یه عطر موفق که اسمش رو نگه می‌داره: اینتنس، الیکسیر، او فرش، اسپرت و... هر کدوم ممکنه بوی خیلی متفاوتی با نسخه‌ی اصلی داشته باشه.
- ریفرمولیشن (تغییر فرمول)
- وقتی برند بی‌سروصدا فرمول یه عطر رو عوض می‌کنه، به‌خاطر قوانین جدید IFRA، هزینه یا کمیاب شدن یه ماده. برای همینه که یه بطری قدیمی ممکنه با بطری جدید فرق کنه.
- بچ‌کد
- یه کد کوتاه روی جعبه و بطری که سری تولید رو مشخص می‌کنه. این دو تا باید یکی باشن؛ تاریخ تولید رو هم می‌شه ازش فهمید.
- دیزاینر و نیچ
- عطرهای دیزاینر مال برندهای مد و زیبایی‌ان (دیور، شنل، آرمانی) و همه‌جا فروخته می‌شن. خانه‌های نیچ (کرید، لو لابو، آمواج) فقط عطر می‌سازن، معمولاً با سبک جسورانه‌تر و قیمت بالاتر.
- کلون / مشابه
- یه عطر ارزون‌تر از یه برند دیگه که ساخته شده تا بوی یه عطر معروف رو بده. قانونیه و خیلی وقت‌ها خوبه، ولی خود عطر اصلی نیست و ماندگاریش متفاوته.
- تستر
- خود عطر اصلی توی بسته‌بندی ساده، که برای فروشگاه‌ها ساخته می‌شه تا مشتری امتحانش کنه. معمولاً ارزون‌تره؛ فروشنده رو چک کن چون خیلی از تقلبی‌ها به اسم تستر فروخته می‌شن.
- دکانت
- چند میلی‌لیتر از یه بطری اصلی که توی یه اسپری کوچیک ریخته شده: ارزون‌ترین راه برای اینکه چند روز یه عطر رو امتحان کنی و بعد بخری.
- خرید ندیده (بلایند)
- خریدن عطر بدون اینکه قبلش بوش کرده باشی. با شروع از نت‌ها و عطرهایی که می‌دونی دوستشون داری، ریسکش رو کم کن.
- اسکین‌سنت (بوی پوستی)
- یه عطر ملایم که نزدیک بدن می‌مونه و بوی «پوست خودت، فقط بهتر» رو می‌ده، معمولاً با مشک‌ها یا آمبروکسان.
- بیست مود (خیلی قوی)
- اصطلاح عطربازها برای عطری با پخش و ماندگاری خیلی زیاد. جذابه، ولی یه پاف اضافه کل اتاق رو پر می‌کنه.
- عطر خطی
- عطری که از اول تا آخر تقریباً یه بو می‌ده و سر و قلب و پایه‌ی مشخصی نداره. برندها نت‌هاش رو به شکل یه فهرست ساده می‌نویسن.
- ماسراسیون
- زمان استراحت بعد از قاطی شدن کنسانتره با الکل، تا مواد با هم جا بیفتن. بعضی عطربازها بطری تازه رو هم چند هفته می‌ذارن بمونه.
- IFRA
- انجمن جهانی عطر که برای کم کردن حساسیت پوستی، مصرف بعضی مواد (مثل خزه‌ی بلوط) رو محدود می‌کنه. قوانینش دلیل خیلی از تغییر فرمول‌هاست.
- آبسولوت / اسانس
- عصاره‌های طبیعی. اسانس با بخار تقطیر می‌شه؛ آبسولوت با حلال از گل‌های ظریف گرفته می‌شه و بوش به گل زنده نزدیک‌تره.
- عطر روغنی
- عطری بدون الکل، با پایه‌ی روغنی. نزدیک پوست می‌مونه ولی معمولاً خیلی ماندگاره: شکل سنتی عطر توی ایران و خاورمیانه.
- خستگی بویایی
- مغزت بویی که همیشه باهاشه رو دیگه حس نمی‌کنه، از جمله عطر خودت. تو دیگه بوش رو نمی‌شنوی ولی بقیه هنوز می‌شنون.
- لایه‌کردن عطر
- زدن دو تا عطر با هم برای ساختن یه ترکیب تازه، معمولاً یه عطر ساده زیر یه عطر غنی‌تر.
- طبع عطر
- ایده‌ی سنتی ایرانی که بوها رو «گرم» یا «سرد» می‌دونه. علم شیمی نیست، ولی با حسی که بوها می‌دن خوب جور درمیاد: ادویه، کهربا و عود گرمن؛ مرکبات، نعنا و بوهای آبی خنکن.